Jakie lektury są w 5 klasie? Aktualna lista lektur obowiązkowych i uzupełniających 2026/2027

Jakie lektury trzeba przeczytać w 5 klasie szkoły podstawowej? W roku szkolnym 2026/2027 uczniów obowiązuje wykaz przewidziany wspólnie dla klas IV–VI. Obejmuje on pięć książek czytanych w całości: „Akademię Pana Kleksa” Jana Brzechwy, „Kajka i Kokosza. Szkołę latania” Janusza Christy, „Opowieści z Narnii. Lwa, czarownicę i starą szafę” C.S. Lewisa, „Chłopców z Placu Broni” Ferenca Molnára oraz „Hobbita, czyli tam i z powrotem” J.R.R. Tolkiena.

Oprócz nich podstawa programowa przewiduje krótsze utwory literackie, wybrane opowiadania, bajki, mity, przypowieści, fragmenty „Pana Tadeusza”, poezję oraz co najmniej dwie lektury uzupełniające w każdym roku szkolnym.

Nie oznacza to jednak, że piątoklasista musi przeczytać wszystkie wymienione książki w ciągu jednego roku. Ministerstwo Edukacji nie ustala osobnej, jednakowej dla całego kraju listy książek przypisanych wyłącznie do klasy piątej. Nauczyciele rozkładają materiał na klasy IV, V i VI, dlatego harmonogram lektur może różnić się między szkołami.

To ważna informacja szczególnie dla rodziców, którzy chcą wcześniej kupić książki lub zaplanować ich wypożyczanie. W jednej szkole uczniowie mogą w klasie piątej omawiać „Opowieści z Narnii” i „Chłopców z Placu Broni”, podczas gdy w innej te same utwory zostaną przewidziane na inne lata. Obie sytuacje są możliwe w ramach realizacji wspólnego wykazu.

Poniżej znajduje się aktualna lista lektur na rok szkolny 2026/2027, wraz z podziałem na pozycje obowiązkowe i uzupełniające, omówieniami najważniejszych książek oraz wskazówkami, które pomogą uczniom przygotować się do lekcji i sprawdzianów.

Lektury obowiązkowe w 5 klasie – aktualna lista 2026/2027

Podstawą wykazu są przepisy określające nauczanie języka polskiego w klasach IV–VI szkoły podstawowej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 28 czerwca 2024 r. uczniowie realizują pięć obowiązkowych pozycji książkowych poznawanych w całości.

Autor	Tytuł lektury	Gatunek lub forma	Najważniejsze motywy
Jan Brzechwa	Akademia Pana Kleksa	Powieść fantastyczna dla dzieci	Wyobraźnia, nauka, przyjaźń, odkrywanie świata
Janusz Christa	Kajko i Kokosz. Szkoła latania	Komiks	Przyjaźń, współpraca, odwaga, spryt, humor
C.S. Lewis	Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa	Powieść fantasy	Dobro i zło, zdrada, przebaczenie, poświęcenie
Ferenc Molnár	Chłopcy z Placu Broni	Powieść dla dzieci i młodzieży	Przyjaźń, lojalność, odwaga, honor, poświęcenie
J.R.R. Tolkien	Hobbit, czyli tam i z powrotem	Powieść fantasy	Podróż, dojrzewanie, odwaga, chciwość, przyjaźń

Źródło: rozporządzenie MEN z 28 czerwca 2024 r., Dz.U. poz. 996, załącznik nr 1, podstawa programowa języka polskiego dla klas IV–VI.

Są to jedyne pięć pozycji wskazanych w kategorii książek obowiązkowych poznawanych w całości dla klas IV–VI. Nie należy jednak traktować tej tabeli jako pełnego wykazu wszystkich tekstów realizowanych na lekcjach. Krótsze utwory, poezja i lektury uzupełniające stanowią osobne części programu.

Które z tych książek rzeczywiście czyta się w piątej klasie?

Ostateczny podział zależy od programu i harmonogramu realizowanego w szkole.

Przykładowo możliwy jest następujący układ:

Rok nauki	Hipotetyczny podział książek obowiązkowych
Klasa 4	„Akademia Pana Kleksa”, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”
Klasa 5	„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”, „Chłopcy z Placu Broni”
Klasa 6	„Hobbit, czyli tam i z powrotem”

Jest to przykład organizacyjny, a nie urzędowy harmonogram. Nie oznacza, że właśnie taki podział stosuje większość szkół ani że powinien on obowiązywać w każdej placówce.

Jeżeli uczeń przeczytał „Opowieści z Narnii” już w klasie czwartej, nie trzeba automatycznie kupować tej książki ponownie w piątej. Należy sprawdzić, czy nauczyciel planuje jej powtórkę, pracę z określonymi fragmentami, czy też przechodzi do innych tekstów.

Czy lista lektur w klasie 5 zmieniła się w roku szkolnym 2026/2027?

Od 1 września 2026 r. rozpoczęło się stopniowe wdrażanie nowej podstawy programowej szkoły podstawowej. Zmiany nie obejmują jednak jednocześnie wszystkich klas.

W roku szkolnym 2026/2027 nową podstawę wprowadzono w klasach I i IV. Uczniowie klasy V nadal realizują dotychczasową podstawę programową, uwzględniającą zmiany z 2024 r.

Wynika to z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. poz. 378), określającego harmonogram stosowania nowych i dotychczasowych przepisów.

Ważne jest również to, że reforma postępuje kolejnymi rocznikami. W roku szkolnym 2027/2028 nowa podstawa obejmie także klasę V, ale będzie to już inny rocznik uczniów. Dzieci będące w klasie piątej w roku 2026/2027 będą wówczas kontynuować naukę w klasie szóstej według dotychczasowej podstawy.

Dlatego przy wyszukiwaniu informacji o lekturach należy zawsze uwzględniać zarówno numer klasy, jak i rok szkolny.

Źródło: rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r., Dz.U. poz. 378.

O czym są lektury obowiązkowe dla klas 4–6? Streszczenia i najważniejsze informacje

Każda z pięciu książek rozwija inne umiejętności czytelnicze. Jedne pokazują niezwykłe światy i fantastyczne wydarzenia, inne przedstawiają relacje między ludźmi, konflikty i trudne wybory.

Nawet jeżeli dany utwór został zaplanowany w konkretnej szkole na klasę czwartą lub szóstą, jego znajomość pozostaje przydatna na dalszych etapach nauki.

1. „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa” – C.S. Lewis

„Lew, czarownica i stara szafa” to powieść fantasy opowiadająca o czworgu rodzeństwa, które odkrywa przejście do niezwykłego świata.

Piotr, Zuzanna, Edmund i Łucja zostają wysłani z Londynu na wieś podczas II wojny światowej. W domu profesora najmłodsza z dziewczynek odkrywa tajemniczą szafę prowadzącą do Narnii.

Kraina znajduje się pod władzą Białej Czarownicy, która sprowadziła na nią niekończącą się zimę. Dzieci stopniowo poznają mieszkańców Narnii i zostają wciągnięte w konflikt między siłami dobra i zła.

Szczególnie ważną postacią jest Aslan – potężny lew, którego działania wiążą się z nadzieją, sprawiedliwością, przebaczeniem i poświęceniem.

Najważniejsi bohaterowie: Piotr, Zuzanna, Edmund, Łucja, Aslan, Biała Czarownica, pan Tumnus oraz państwo Bobrowie.

Główne motywy literackie: dobro i zło, rodzina, zdrada, przebaczenie, odwaga, odpowiedzialność i poświęcenie.

Co warto zapamiętać?

Istotnym problemem jest zachowanie Edmunda. Bohater podejmuje niewłaściwe decyzje, kierując się własnymi pragnieniami i ulegając manipulacji. Jego historia pokazuje konsekwencje zdrady, a następnie możliwość zmiany postępowania.

Ważne jest również symboliczne znaczenie zimy panującej w Narnii oraz rola Aslana w przywracaniu nadziei.

Na sprawdzianie mogą pojawić się pytania o okoliczności odkrycia Narnii, charakterystykę rodzeństwa, zachowanie Edmunda i przesłanie utworu.

Przykładowe pytanie do nauki: Czy osoba, która popełniła poważny błąd, może odzyskać zaufanie innych? Odpowiedź uzasadnij historią Edmunda.

Warto pamiętać, że obowiązkowa jest książka „Lew, czarownica i stara szafa”, a nie wszystkie siedem części cyklu „Opowieści z Narnii”.

2. „Chłopcy z Placu Broni” – Ferenc Molnár

Powieść przedstawia historię grupy chłopców mieszkających w Budapeszcie. Najważniejszym miejscem ich spotkań jest Plac Broni, traktowany przez nich jako przestrzeń przyjaźni, zabawy i wspólnoty.

Kiedy Czerwone Koszule próbują przejąć plac, rozpoczyna się konflikt, który chłopcy traktują z ogromną powagą.

Na czele obrońców stoi Janosz Boka. Szczególnie ważną rolę odgrywa Ernest Nemeczek – najmniejszy i najsłabszy fizycznie członek grupy, który wykazuje się wyjątkową lojalnością i odwagą.

Wydarzenia prowadzą do dramatycznych konsekwencji, pokazując, że konflikty, nawet rozpoczynające się od dziecięcej rywalizacji, mogą stać się bardzo poważne.

Najważniejsi bohaterowie: Janosz Boka, Ernest Nemeczek, Gereb, Feri Acz oraz członkowie obu grup chłopców.

Główne motywy literackie: przyjaźń, honor, lojalność, odwaga, poświęcenie, zdrada i odpowiedzialność.

Co warto zapamiętać?

Plac Broni ma znaczenie symboliczne. Jest dla bohaterów czymś więcej niż miejscem zabawy – oznacza wspólnotę, bezpieczeństwo i poczucie przynależności.

Nemeczek udowadnia natomiast, że odwaga nie zależy od siły fizycznej ani pozycji w grupie.

Ważnym zagadnieniem jest również zdrada Gereba i sposób, w jaki bohater próbuje naprawić swój błąd.

Podczas omawiania lektury warto porównać postawy Boki i Nemeczka oraz zastanowić się, dlaczego chłopcy przywiązują tak dużą wagę do obrony placu.

Przykładowe pytanie do nauki: Dlaczego Nemeczka można nazwać prawdziwym bohaterem? Wskaż dwa wydarzenia potwierdzające tę ocenę.

„Chłopcy z Placu Broni” są szczególnie przydatni przy pisaniu charakterystyki bohatera i tekstów argumentacyjnych o przyjaźni, odwadze oraz poświęceniu.

3. „Hobbit, czyli tam i z powrotem” – J.R.R. Tolkien

„Hobbit” to powieść fantasy opowiadająca o Bilbie Bagginsie – niewielkim mieszkańcu Shire, który ceni spokojne życie i domowe wygody.

Wszystko zmienia się, gdy odwiedza go czarodziej Gandalf i grupa krasnoludów prowadzonych przez Thorina Dębową Tarczę.

Bilbo wyrusza z nimi w podróż do Samotnej Góry, gdzie smok Smaug strzeże dawnego skarbu krasnoludów.

W trakcie wyprawy bohaterowie przeżywają wiele niebezpiecznych przygód, spotykają niezwykłe stworzenia i muszą podejmować trudne decyzje.

Z czasem Bilbo przestaje być niepewnym siebie domatorem, a staje się coraz bardziej samodzielny, pomysłowy i odważny.

Najważniejsi bohaterowie: Bilbo Baggins, Gandalf, Thorin Dębowa Tarcza, Gollum, Smaug oraz pozostali uczestnicy wyprawy.

Główne motywy literackie: podróż, przygoda, dojrzewanie, przyjaźń, odwaga, chciwość i odpowiedzialność.

Co warto zapamiętać?

Najważniejszą przemianą w utworze jest rozwój Bilba. Bohater stopniowo odkrywa w sobie umiejętności, których wcześniej nie dostrzegał.

Podróż ma zatem znaczenie nie tylko dosłowne, lecz także symboliczne: pozwala mu lepiej poznać samego siebie.

Istotnym problemem jest również stosunek postaci do bogactwa. Dążenie do zdobycia skarbu wpływa na zachowanie bohaterów i ich wzajemne relacje.

Przykładowe pytanie do nauki: Jak zmienił się Bilbo podczas wyprawy i które wydarzenia najlepiej pokazują tę przemianę?

Podczas czytania warto prowadzić krótki plan wydarzeń. Pozwoli on uporządkować kolejne etapy podróży, spotkania oraz przyczyny konfliktów.

4. „Akademia Pana Kleksa” – Jan Brzechwa

„Akademia Pana Kleksa” to powieść fantastyczna opowiadająca o niezwykłej szkole prowadzonej przez profesora Ambrożego Kleksa.

Głównym bohaterem i narratorem jest Adam Niezgódka, dwunastoletni chłopiec, który trafia do miejsca rządzącego się zupełnie innymi zasadami niż zwykłe szkoły.

Uczniowie uczestniczą w fantastycznych lekcjach, wykonują niecodzienne zadania i poznają niezwykłych bohaterów.

W świecie akademii ogromne znaczenie mają wyobraźnia, kreatywność i ciekawość.

Ważną postacią jest także szpak Mateusz, którego historia wprowadza dodatkowe elementy baśniowe.

Najważniejsi bohaterowie: Adam Niezgódka, Ambroży Kleks, szpak Mateusz i Alojzy.

Główne motywy literackie: wyobraźnia, nauka, dzieciństwo, przygoda, przyjaźń i odkrywanie świata.

Co warto zapamiętać?

Akademia nie przypomina tradycyjnej szkoły. Zamiast opierać naukę wyłącznie na odtwarzaniu wiadomości, profesor Kleks wykorzystuje fantazję i niezwykłe metody.

Istotna jest również przemiana Adama, który zdobywa nowe doświadczenia i uczy się samodzielności.

Na sprawdzianie przydatna będzie znajomość zasad panujących w akademii, najważniejszych niezwykłych zajęć, historii Mateusza i roli Alojzego.

Przykładowe pytanie do nauki: Czym Akademia Pana Kleksa różni się od zwykłej szkoły i co można powiedzieć o sposobie nauczania profesora?

Warto zwrócić uwagę na rozróżnienie elementów fantastycznych i realistycznych.

5. „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” – Janusz Christa

„Kajko i Kokosz. Szkoła latania” to komiks przedstawiający przygody dwóch wojów żyjących w grodzie Mirmiłowo.

Kajko jest sprytny i pomysłowy, natomiast Kokosz wyróżnia się siłą, zamiłowaniem do jedzenia i wygody.

Przyjaciele pomagają mieszkańcom grodu radzić sobie z rozmaitymi trudnościami, a jednym z najważniejszych zagrożeń są Zbójcerze dowodzeni przez Hegemona.

W komiksie pojawia się również kasztelan Mirmił, który pragnie nauczyć się latania.

Historia łączy fantastyczne pomysły, humor i przygodę.

Najważniejsi bohaterowie: Kajko, Kokosz, Mirmił, Jaga, Łamignat, Hegemon oraz Zbójcerze.

Główne motywy literackie: przyjaźń, współpraca, spryt, odwaga, rywalizacja i humor.

Co warto zapamiętać?

Kajko i Kokosz mają odmienne charaktery, ale właśnie ta różnica sprawia, że dobrze się uzupełniają.

Komiks pokazuje znaczenie współpracy i pomysłowości. Odpowiedzią na problemy nie zawsze jest siła – często ważniejszy okazuje się spryt.

Z punktu widzenia języka polskiego istotna jest również umiejętność interpretowania tekstu i obrazu jako jednej całości.

Uczeń powinien rozpoznawać kadry, dymki, sposób przedstawienia ruchu oraz elementy komizmu.

Przykładowe pytanie do nauki: Jakie cechy różnią Kajka i Kokosza i dlaczego mimo tych różnic potrafią ze sobą współpracować?

Jakie krótsze utwory obowiązują w 5 klasie?

Oprócz pięciu książek czytanych w całości podstawa programowa dla klas IV–VI wskazuje osobny wykaz krótszych utworów, fragmentów i poezji.

Nie można ich pomijać podczas planowania nauki, ponieważ również należą do materiału realizowanego na języku polskim.

Pełny wykaz krótszych tekstów obowiązkowych dla klas IV–VI

Autor lub grupa utworów	Zakres
René Goscinny i Jean-Jacques Sempé	„Mikołajek” – wybór opowiadań
Ignacy Krasicki	Wybrane bajki
Adam Mickiewicz	„Pan Tadeusz” – wybrane fragmenty
Józef Wybicki	„Mazurek Dąbrowskiego”
Mitologia grecka	Wybrane mity, w tym siedem zagadnień wskazanych w podstawie
Biblia	Stworzenie świata i człowieka, wybrane przypowieści ewangeliczne
Podania i legendy	Wybrane podania i legendy polskie
Baśnie	Wybrane baśnie polskie i europejskie
Poezja i pieśni patriotyczne	Wybrane wiersze wskazanych poetów oraz pieśni patriotyczne, w tym „Rota”

Tabela obejmuje dziewięć grup tekstów wymienionych w podstawie programowej. W dalszej części wyjaśniamy, co warto wiedzieć o każdej z nich.

„Mikołajek” – René Goscinny i Jean-Jacques Sempé

„Mikołajek” to zbiór opowiadań przedstawiających codzienne przygody chłopca, jego szkolnych kolegów oraz rodziny.

Historie opowiadane są z dziecięcej perspektywy, co prowadzi do zabawnych nieporozumień i nieoczekiwanych sytuacji.

Istotnymi motywami są przyjaźń, szkoła, relacje z dorosłymi i dziecięcy sposób postrzegania świata.

Podczas omawiania opowiadań uczeń powinien rozpoznawać narratora, głównych bohaterów i źródła komizmu.

Zakres obowiązkowy to wybór opowiadań, a nie cała seria książek o Mikołajku. Dokładne teksty do przeczytania wskazuje nauczyciel.

Bajki Ignacego Krasickiego

Bajki Krasickiego należą do krótkich utworów literackich przedstawiających zachowania ludzi, ich słabości i moralne konsekwencje decyzji.

Często występują w nich zwierzęta, którym autor nadaje ludzkie cechy.

Przykładowe bajki, które mogą być wybierane podczas nauczania, to „Kruk i lis”, „Jagnię i wilcy” oraz „Przyjaciele”. Nie stanowią one jednak trzech tytułów osobno narzuconych w ministerialnym wykazie dla klasy piątej.

Ważnym pojęciem jest morał, czyli nauka wynikająca z przedstawionej historii.

Uczeń powinien potrafić wyjaśnić, jaką ludzką wadę lub postawę przedstawia bajka i jakie wnioski można z niej wyciągnąć.

„Pan Tadeusz” – Adam Mickiewicz

W klasach IV–VI uczniowie poznają wybrane fragmenty epopei Adama Mickiewicza.

„Pan Tadeusz” przedstawia życie polskiej szlachty na Litwie na początku XIX wieku, a także tradycje, konflikty, obyczaje i przywiązanie do ojczyzny.

Na tym etapie edukacji praca z utworem ma przede wszystkim pomóc uczniom oswoić się z językiem poetyckim, sposobem opisu przyrody i elementami polskiej tradycji literackiej.

W klasie piątej nie obowiązuje przeczytanie wszystkich dwunastu ksiąg „Pana Tadeusza” w ramach zakresu przewidzianego dla klas IV–VI. Nauczyciel wybiera konkretne fragmenty.

Inny, bardziej szczegółowo określony zakres epopei przewidziano dla klas VII–VIII.

„Mazurek Dąbrowskiego” – Józef Wybicki

„Mazurek Dąbrowskiego” jest hymnem państwowym Polski.

Wykaz obejmuje utwór Józefa Wybickiego jako ważny tekst polskiej kultury patriotycznej.

Uczeń powinien znać jego podstawowe przesłanie, rozumieć odwołania do polskiej historii oraz znaczenie hymnu jako symbolu narodowego.

Ważna jest także umiejętność interpretowania zawartych w nim motywów ojczyzny, niepodległości i wspólnoty.

Mity greckie – które trzeba poznać?

Podstawa programowa dla klas IV–VI wymienia wybrane mity greckie, w tym opowieści o powstaniu świata, Prometeuszu, Syzyfie, Demeter i Korze, Dedalu i Ikarze, Heraklesie oraz Tezeuszu i Ariadnie.

Poniższa tabela pomaga uporządkować ich znaczenie.

Mit	Najważniejszy problem lub motyw
O powstaniu świata	Mitologiczne wyobrażenia o początkach świata i bogów
O Prometeuszu	Poświęcenie, bunt, cierpienie i pomoc ludziom
O Syzyfie	Kara, bezowocny wysiłek i konsekwencje czynów
O Demeter i Korze	Miłość matki i córki, przemijanie, następstwo pór roku
O Dedalu i Ikarze	Rozsądek, lekkomyślność, wolność i przekraczanie granic
O Heraklesie	Siła, odwaga i pokonywanie trudnych zadań
O Tezeuszu i Ariadnie	Spryt, odwaga, pomoc i wyjście z niebezpieczeństwa

Ważne jest nie tylko zapamiętanie przebiegu opowieści, lecz także rozumienie ich znaczenia symbolicznego.

Przykładowo określenie „syzyfowa praca” nawiązuje do wysiłku, który nie prowadzi do trwałego rezultatu, natomiast „nić Ariadny” kojarzy się ze sposobem odnalezienia wyjścia z trudnej sytuacji.

Nie ma obowiązku przeczytania całej konkretnej książki „Mitologia” jednego autora. Podstawa wskazuje określone mity, a nie jedną publikację jako obowiązkową.

Biblia – stworzenie świata i przypowieści

Wykaz obowiązkowych tekstów obejmuje biblijny opis stworzenia świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne.

Wprost wymieniono przypowieść o talentach i przypowieść o miłosiernym Samarytaninie.

Przypowieść o talentach można analizować jako opowieść o odpowiedzialności za powierzone możliwości i zasoby.

Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie przedstawia znaczenie współczucia, pomocy potrzebującym oraz przełamywania uprzedzeń.

Uczeń powinien rozumieć, że przypowieść ma znaczenie nie tylko dosłowne, ale także przenośne. Opisane w niej wydarzenia służą przekazaniu określonej nauki moralnej.

Polskie legendy i podania

Do wykazu należą wybrane podania i legendy polskie.

Podczas lekcji mogą pojawiać się na przykład legendy o Lechu, Czechu i Rusie, królu Kraku, Wandzie czy Piaście Kołodzieju.

Są to jednak przykłady możliwego wyboru nauczyciela, a nie osobna obowiązkowa lista dla wszystkich uczniów klasy piątej.

Istotne jest rozróżnianie elementów historycznych i fantastycznych oraz rozumienie roli legend w przekazywaniu tradycji i wyobrażeń o przeszłości.

Baśnie polskie i europejskie

Podstawa programowa przewiduje również wybrane baśnie polskie i europejskie.

Uczeń poznaje między innymi charakterystyczne cechy baśni: magiczne wydarzenia, niezwykłe postacie, elementy fantastyczne i konflikty dobra ze złem.

Ważną umiejętnością jest odróżnianie baśni od mitu, legendy oraz bajki literackiej.

W przypadku baśni często występują nieokreślony czas i miejsce akcji oraz bohaterowie reprezentujący wyraźnie przeciwstawione postawy.

Jakie wiersze obowiązują w 5 klasie?

Podstawa programowa dla klas IV–VI obejmuje wybrane wiersze następujących poetów:

Jana Brzechwy, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Anny Kamieńskiej, Joanny Kulmowej, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima i Jana Twardowskiego.

Oprócz nich uczniowie poznają pieśni patriotyczne, w tym „Rotę” Marii Konopnickiej.

Nie oznacza to konieczności przeczytania wszystkich wierszy każdego wymienionego autora. Dobór konkretnych tekstów zależy od realizowanego programu.

Na lekcjach szczególnie ważne jest rozpoznawanie osoby mówiącej w wierszu, nastroju, tematu i środków stylistycznych.

Uczeń może być również proszony o wyjaśnienie, jak epitet, porównanie, przenośnia czy uosobienie wpływają na sposób przedstawienia określonego zjawiska.

Lektury uzupełniające klasa 5 – jakie książki mogą pojawić się w roku 2026/2027?

W podstawie programowej przewidziano również lektury uzupełniające.

Dla klas IV–VI przyjęto zasadę, zgodnie z którą w każdym roku szkolnym obowiązkowo poznaje się co najmniej dwie pozycje książkowe uzupełniające.

Nie istnieje jednak jedna lista dwóch lub kilku tytułów, które muszą czytać wszyscy uczniowie klasy piątej.

Nauczyciel może wybrać książki z ministerialnego wykazu przykładowych lektur uzupełniających albo spoza tego wykazu. Możliwe jest również uwzględnienie propozycji uczniów.

Przykładowe lektury uzupełniające dla piątoklasistów

W oficjalnym wykazie przykładowych lektur uzupełniających dla klas IV–VIII znajdują się między innymi następujące książki:

Autor	Tytuł	Tematyka
Frances Hodgson Burnett	„Tajemniczy ogród”	Przyjaźń, samotność, przemiana i natura
Lucy Maud Montgomery	„Ania z Zielonego Wzgórza”	Dorastanie, wyobraźnia, przyjaźń i rodzina
Rafał Kosik	„Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”	Przyjaźń, technologia, zagadka i przygoda
Mark Twain	„Przygody Tomka Sawyera”	Dzieciństwo, przyjaźń, przygoda i odpowiedzialność
Andrzej Maleszka	„Magiczne drzewo”	Fantastyka, przygoda, decyzje i ich konsekwencje
Janusz Korczak	„Król Maciuś Pierwszy”	Odpowiedzialność, władza, sprawiedliwość i dorastanie
Marcin Kozioł	„Skrzynia Władcy Piorunów”	Zagadka, przygoda, współpraca i odkrywanie
Ewa Nowak	„Pajączek na rowerze”	Przyjaźń, emocje, relacje i dojrzewanie
Sara Pennypacker	„Pax”	Przyjaźń, rozłąka, wojna i więź ze zwierzęciem
R.J. Palacio	„Cudowny chłopak”	Akceptacja, empatia, tolerancja i życie szkolne
Edmund Niziurski	„Sposób na Alcybiadesa”	Szkoła, humor, nauczyciele i relacje uczniowskie
Bolesław Prus	„Katarynka”	Empatia, wrażliwość i przemiana człowieka
Henryk Sienkiewicz	„W pustyni i w puszczy”	Podróż, przygoda, odwaga i odpowiedzialność
John Flanagan	„Zwiadowcy. Księga 1. Ruiny Gorlanu”	Przygoda, szkolenie, przyjaźń i odwaga
Adam Bahdaj	„Kapelusz za 100 tysięcy”	Przygoda, zagadka, spryt i współpraca

Jest to wybór z obszerniejszego wykazu dla klas IV–VIII. Nie oznacza, że wszystkie piętnaście książek trzeba przeczytać w piątej klasie.

Przy doborze utworów nauczyciel uwzględnia potrzeby i możliwości uczniów oraz cele nauczania. Niektóre z wymienionych pozycji poruszają trudniejsze tematy, dlatego ich przydatność zależy także od dojrzałości czytelników.

Czy „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” jest lekturą obowiązkową?

Nie należy do pięciu obowiązkowych pozycji książkowych czytanych w całości dla klas IV–VI według wykazu obowiązującego w roku 2026/2027.

Powieść Rafała Kosika figuruje na przykładowej liście lektur uzupełniających.

Może więc pojawić się w klasie piątej, ale jej wybór zależy od nauczyciela.

To ważne rozróżnienie, ponieważ starsze wykazy mogą przedstawiać tę książkę jako lekturę obowiązkową.

Czy „Ania z Zielonego Wzgórza” jest obowiązkowa w 5 klasie?

Nie jest jedną z pięciu książek obowiązkowych dla klas IV–VI.

„Ania z Zielonego Wzgórza” Lucy Maud Montgomery znajduje się w przykładowym wykazie lektur uzupełniających.

Jeżeli nauczyciel wybierze ją do realizacji, będzie obowiązywać uczniów zgodnie z harmonogramem danej klasy.

Czy „Tajemniczy ogród” jest lekturą w klasie 5?

Może być omawiany w klasie piątej, ponieważ figuruje wśród przykładowych lektur uzupełniających.

Podstawa programowa wymienia „Tajemniczy ogród” lub inną powieść Frances Hodgson Burnett.

Nie oznacza to jednak, że utwór jest obowiązkowy dla każdego piątoklasisty w Polsce.

Czy „W pustyni i w puszczy” nadal trzeba czytać w klasie 5?

„W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza należy obecnie do przykładowych lektur uzupełniających.

Nie jest jedną z pięciu obowiązkowych pozycji książkowych dla klas IV–VI.

Szkoła może ją wybrać, ale nie wynika z tego ogólnopolski obowiązek omawiania tej powieści właśnie w klasie piątej.

Lektury obowiązkowe a uzupełniające – najważniejsze różnice

Określenie „lektura szkolna” może odnosić się do różnych kategorii tekstów.

Dla rodziców i uczniów najważniejsze jest rozróżnienie trzech grup.

Rodzaj lektury	Co oznacza?	Przykład
Książka obowiązkowa czytana w całości	Pozycja wskazana w podstawie programowej do poznania w całości w klasach IV–VI	„Chłopcy z Placu Broni”
Krótszy tekst obowiązkowy lub fragment	Utwór bądź określony zakres tekstów przewidziany w programie	Wybrane opowiadania z „Mikołajka”, wybrane fragmenty „Pana Tadeusza”
Lektura uzupełniająca	Książka wybrana do realizacji przez nauczyciela lub na podstawie propozycji uczniów	„Tajemniczy ogród”

Szczególną uwagę warto zwrócić na to, że przykładowa lista lektur uzupełniających obejmuje wiele różnych tytułów, ale nie każdy z nich musi pojawić się w szkolnym planie.

Dlatego nie należy traktować każdej książki wymienionej w internetowym artykule jako dodatkowego obowiązkowego zakupu.

Jakie lektury są w 5 klasie, a jakie w 4 i 6?

Ministerialny wykaz dla klas IV–VI jest wspólny. Różnice pomiędzy poszczególnymi latami wynikają z kolejności realizacji materiału przyjętej w szkole.

W klasie czwartej nauczyciel może skoncentrować się na tekstach łatwiejszych do samodzielnego czytania, w piątej wprowadzić bardziej rozbudowane powieści, a w szóstej zaplanować trudniejsze zadania interpretacyjne.

Nie jest to jednak ogólnopolski nakaz dotyczący konkretnych tytułów.

Co zrobić, jeśli książka została już przeczytana w 4 klasie?

Najlepiej sprawdzić, czy była omawiana jako pełna lektura obowiązkowa, czy wykorzystano jedynie wybrany fragment podczas zajęć.

Samo przeczytanie książki przez dziecko prywatnie nie musi oznaczać, że szkoła zakończyła jej realizację.

Podobnie wcześniejsze przeczytanie fragmentu powieści nie oznacza automatycznie zrealizowania całej pozycji wskazanej w wykazie.

Praktyczne rozwiązanie polega na przygotowaniu krótkiej tabeli obejmującej wszystkie pięć obowiązkowych książek.

Lektura	Omówiona w 4 klasie?	Zaplanowana na 5 klasę?	Pozostaje do realizacji?
„Akademia Pana Kleksa”	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia
„Kajko i Kokosz. Szkoła latania”	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia
„Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia
„Chłopcy z Placu Broni”	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia
„Hobbit, czyli tam i z powrotem”	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia	Do sprawdzenia

Po uzupełnieniu tabeli informacjami od nauczyciela rodzic będzie wiedzieć, których książek rzeczywiście potrzebuje dziecko w bieżącym roku.

To także sposób na uniknięcie niepotrzebnego kupowania lektur przeznaczonych dopiero na klasę szóstą.

Co piątoklasista powinien umieć po przeczytaniu lektury?

Znajomość fabuły jest ważna, ale nie wyczerpuje wymagań związanych z językiem polskim.

W klasach IV–VI uczniowie rozwijają umiejętność opisywania świata przedstawionego, charakteryzowania bohaterów, rozpoznawania motywów, interpretowania wydarzeń oraz tworzenia uporządkowanych wypowiedzi.

Poniżej znajdują się najważniejsze obszary, na które warto zwracać uwagę podczas pracy z książką.

Rozumienie fabuły

Uczeń powinien umieć opowiedzieć, o czym jest książka, kto w niej występuje i jakie wydarzenia mają największe znaczenie dla rozwoju akcji.

Istotne jest także rozumienie przyczyn i skutków.

Przykładowo nie wystarczy wiedzieć, że Edmund zdradził rodzeństwo w „Opowieściach z Narnii”. Trzeba również wyjaśnić, dlaczego podjął taką decyzję i jakie były jej konsekwencje.

Charakterystyka bohatera

Uczeń powinien potrafić opisać wygląd, cechy charakteru, zachowanie i relacje wybranej postaci.

Ważne jest uzasadnianie opinii wydarzeniami z książki.

Jeśli piątoklasista uważa Nemeczka za odważnego, powinien wskazać sytuację, w której bohater wykazał się odwagą.

Jeżeli twierdzi, że Bilbo stał się bardziej samodzielny, powinien porównać zachowanie postaci na początku i w dalszej części wyprawy.

Rozpoznawanie motywów literackich

Motyw to powracający w literaturze temat, obraz lub problem.

W książkach omawianych w klasach IV–VI często pojawiają się przyjaźń, odwaga, lojalność, odpowiedzialność, dojrzewanie i walka dobra ze złem.

Uczeń powinien potrafić wskazać przykład konkretnego motywu i wyjaśnić jego znaczenie.

Znajomość gatunków literackich

W tym etapie edukacji uczniowie poznają między innymi powieść, opowiadanie, nowelę, bajkę, baśń, legendę, mit i przypowieść.

Warto także rozpoznawać cechy komiksu.

Przykładowo „Hobbit” należy do literatury fantasy, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” jest komiksem, a krótkie utwory Krasickiego są bajkami literackimi.

Znajomość gatunków pomaga zrozumieć, dlaczego różne teksty są skonstruowane w odmienny sposób.

Umiejętność formułowania opinii

Na lekcjach języka polskiego liczy się nie tylko poprawna odpowiedź na pytanie o wydarzenia, lecz także samodzielne ocenianie postępowania bohaterów.

Przykładowo można zastanowić się, czy postawa Nemeczka była rozsądna, czy Bilbo podjął właściwe decyzje albo czy Edmund zasłużył na przebaczenie.

Ważne jest poparcie opinii konkretnym przykładem z utworu.

Najważniejsze motywy literackie w lekturach dla klasy 5

Porównywanie lektur według wspólnych problemów może ułatwić przygotowanie do sprawdzianów i wypracowań.

Poniższa tabela stanowi praktyczne narzędzie do nauki.

Motyw	Lektury	Co można porównać?
Przyjaźń	„Chłopcy z Placu Broni”, „Hobbit”, „Kajko i Kokosz”	Lojalność, współpraca, wzajemna pomoc
Odwaga	„Hobbit”, „Chłopcy z Placu Broni”, „Opowieści z Narnii”	Pokonywanie strachu i działanie pomimo zagrożenia
Dobro i zło	„Opowieści z Narnii”, „Hobbit”	Konflikt wartości, konsekwencje wyborów
Przemiana bohatera	„Hobbit”, „Opowieści z Narnii”	Zmiana zachowania i sposobu myślenia
Poświęcenie	„Chłopcy z Placu Broni”, „Opowieści z Narnii”	Działanie dla innych pomimo osobistych kosztów
Wyobraźnia	„Akademia Pana Kleksa”, „Opowieści z Narnii”	Rola fantastycznych światów i niezwykłych wydarzeń
Zdrada i przebaczenie	„Chłopcy z Placu Broni”, „Opowieści z Narnii”	Utrata zaufania i próby naprawienia błędów
Podróż i odkrywanie świata	„Hobbit”, „Opowieści z Narnii”	Przygoda jako źródło doświadczenia i dojrzewania

Najważniejsze jest jednak umiejętne wykorzystanie konkretnej sceny w wypowiedzi.

Przykładowo w pracy o przyjaźni można porównać lojalność Nemeczka wobec kolegów z Placu Broni z więziami, jakie Bilbo nawiązuje podczas wyprawy.

Nie chodzi o stwierdzenie, że w obu utworach „występuje przyjaźń”, ale o pokazanie, na czym ona polega i dlaczego jest ważna dla bohaterów.

Jak przygotować się do sprawdzianu z lektury w 5 klasie?

Dobrym sposobem jest połączenie samodzielnego czytania z krótkimi notatkami i systematycznym przypominaniem materiału.

Uczeń nie musi zapamiętywać każdej drobnej informacji z książki, ale powinien rozumieć najważniejsze wydarzenia, cechy bohaterów i przesłanie utworu.

Przygotuj kartę lektury

Po przeczytaniu książki warto stworzyć notatkę, która obejmuje najważniejsze informacje.

Element karty	Co warto zapisać?
Autor i tytuł	Pełna nazwa książki i nazwisko autora
Rodzaj i gatunek	Np. powieść fantasy, komiks
Bohaterowie	Najważniejsze postacie i ich relacje
Czas i miejsce akcji	Podstawowe informacje o świecie przedstawionym
Główne wydarzenia	Krótki plan fabuły
Problematyka	Najważniejsze konflikty i pytania
Motywy	Np. przyjaźń, odwaga, odpowiedzialność
Przesłanie	Jakie wnioski można wyciągnąć z utworu?
Przykład do wypracowania	Konkretna scena potwierdzająca określoną cechę lub motyw

Karta powinna być na tyle zwięzła, aby można było szybko ją powtórzyć, a jednocześnie wystarczająco szczegółowa, by pomóc w przygotowaniu odpowiedzi.

Ćwicz uzasadnianie odpowiedzi

Dobrym ćwiczeniem jest formułowanie krótkich wypowiedzi opartych na schemacie: opinia, przykład, wyjaśnienie.

Przykładowo:

Opinia: Bilbo Baggins jest bohaterem, który nauczył się pokonywać własny strach.

Przykład: Podczas wyprawy coraz częściej samodzielnie podejmował działania, choć początkowo nie chciał opuszczać swojego domu.

Wyjaśnienie: Jego zachowanie pokazuje, że odwaga nie polega na całkowitym braku lęku, lecz na działaniu pomimo obaw.

Takie ćwiczenie pomaga przejść od streszczania wydarzeń do ich interpretowania.

Praktyczny plan czytania lektur w klasie 5

Najlepiej rozpocząć od poznania szkolnego harmonogramu, a dopiero później zaplanować zakupy lub wypożyczenia.

Można zastosować następujący sposób pracy:

1. Sprawdź listę od nauczyciela. Ustal, które książki będą omawiane w piątej klasie i w jakich terminach.
2. Oddziel utwory przeczytane wcześniej. Zaznacz pozycje zrealizowane w klasie czwartej.
3. Ustal zakres lektury. Sprawdź, czy wymagana jest cała książka, wybrane opowiadania czy tylko fragmenty.
4. Rozłóż czytanie na etapy. Dopasuj liczbę stron do dostępnego czasu i możliwości ucznia.
5. Rób krótkie notatki. Po ważniejszych rozdziałach zapisuj główne wydarzenia oraz decyzje bohaterów.
6. Przygotuj kartę lektury. Uporządkuj informacje o postaciach, motywach i problematyce.
7. Powtórz materiał przed lekcją. Spróbuj opowiedzieć fabułę własnymi słowami i odpowiedzieć na pytania interpretacyjne.

Ile stron dziennie powinien czytać piątoklasista?

Nie istnieje jedna właściwa liczba stron dla każdego ucznia.

Tempo czytania zależy od objętości książki, stopnia trudności języka, umiejętności dziecka i czasu dostępnego na przygotowanie.

Przykładowo, jeżeli książka w danym wydaniu liczy hipotetycznie 240 stron, a do terminu omawiania pozostało 16 dni, można przyjąć następujący podział:

240 stron ÷ 16 dni = 15 stron dziennie.

To tylko przykład planowania, a nie wymagana norma. Warto pozostawić dodatkowy czas na powtórkę oraz trudniejsze fragmenty.

Przy dłuższych powieściach ważniejsze od szybkiego tempa jest rozumienie wydarzeń i zależności między postaciami.

Czy streszczenie lektury wystarczy do sprawdzianu?

Streszczenie może pomóc podczas powtórki, ale nie zastępuje w pełni samodzielnego czytania.

Najczęściej przedstawia podstawowe wydarzenia i zakończenie utworu, pomijając część dialogów, opisów oraz szczegółów, które mają znaczenie podczas omawiania charakteru bohaterów.

Przykładowo krótkie streszczenie „Chłopców z Placu Broni” pozwala poznać historię konfliktu, ale nie zawsze oddaje sposób przedstawienia przyjaźni i relacji między dziećmi.

Podobnie w „Hobbicie” ważny jest nie tylko cel wyprawy, lecz także stopniowa przemiana Bilba.

Najlepiej traktować streszczenie jako materiał do powtórki, a nie zamiennik lektury.

Czy można obejrzeć film zamiast przeczytać książkę?

Film może pomóc wyobrazić sobie bohaterów i wydarzenia, ale ekranizacja nie zawsze wiernie odtwarza pierwowzór.

Twórcy filmowi mogą dodawać sceny, pomijać wątki lub zmieniać sposób przedstawienia postaci.

Dlatego znajomość filmu nie daje pewności, że uczeń poprawnie odpowie na pytania dotyczące książki.

Dobrym rozwiązaniem może być porównanie ekranizacji z tekstem po zakończeniu lektury.

Czy audiobook jest dobrym sposobem na poznanie lektury?

Audiobook może być wartościową formą kontaktu z tekstem, zwłaszcza dla uczniów, którzy mają trudności z długim samodzielnym czytaniem lub lepiej przyswajają informacje słuchowo.

Warto jednak pamiętać, że analiza środków stylistycznych, fragmentów i sposobu zapisu dialogów może wymagać dostępu do tekstu pisanego.

Pomocne bywa słuchanie audiobooka przy jednoczesnym śledzeniu książki lub sporządzaniu notatek po wysłuchanym rozdziale.

Gdzie znaleźć lektury dla klasy 5 za darmo?

Nie wszystkie lektury trzeba kupować.

Najprostszym sposobem może być wypożyczenie ich z biblioteki szkolnej lub publicznej.

Wiele placówek posiada egzemplarze najczęściej omawianych książek. Warto jednak wcześniej sprawdzić dostępność, szczególnie przed terminami szkolnych sprawdzianów.

Część starszych tekstów literackich jest również dostępna legalnie w internecie.

Jednym z takich miejsc jest serwis Wolne Lektury, udostępniający utwory, opracowania i wybrane audiobooki.

Przykładowe teksty związane z programem klas IV–VI:

• „Mazurek Dąbrowskiego” – Józef Wybicki.
• „Rota” – Maria Konopnicka.
• „Pan Tadeusz” – Adam Mickiewicz.

Trzeba jednak pamiętać, że nie wszystkie książki chronione prawem autorskim oraz nie wszystkie współczesne tłumaczenia są dostępne bezpłatnie w legalnej wersji elektronicznej.

W przypadku utworów zagranicznych szczególne znaczenie mogą mieć prawa do przekładu.

Przed pobraniem książki warto sprawdzić jej źródło i zasady udostępniania.

Jak pomóc dziecku w czytaniu lektur w 5 klasie?

Piąta klasa to dobry moment na stopniowe rozwijanie samodzielności czytelniczej.

Rodzic nie musi szczegółowo kontrolować każdego rozdziału, ale może pomóc w zaplanowaniu czasu i rozmowie o książce.

Często wartościowsze od odpytywania z imion i nazwisk jest zadawanie pytań o przyczyny zachowania bohaterów.

Przykładowo po przeczytaniu „Opowieści z Narnii” można zapytać, dlaczego Edmund postąpił niewłaściwie i czy jego późniejsze zachowanie pokazuje zmianę.

Po „Chłopcach z Placu Broni” warto porozmawiać o tym, dlaczego przyjaźń wymaga odpowiedzialności.

Przy „Hobbicie” można zastanowić się nad tym, czy najważniejszym rezultatem podróży było zdobycie skarbu, czy osobista przemiana Bilba.

Ważne, aby dziecko samodzielnie formułowało odpowiedzi i uzasadniało je wydarzeniami z utworu.

Jeżeli ma trudności z językiem książki, pomocne może być wspólne omówienie niezrozumiałego fragmentu, a nie całkowite zastępowanie czytania gotowym streszczeniem.

Jak lektury z 5 klasy przygotowują do dalszej nauki?

Teksty poznawane w klasach IV–VI rozwijają umiejętności potrzebne na kolejnych etapach edukacji.

Uczniowie uczą się czytać ze zrozumieniem, rozpoznawać motywy, interpretować zachowania bohaterów i tworzyć własne wypowiedzi.

Ma to znaczenie w klasach VII–VIII, w których pojawiają się bardziej wymagające utwory, takie jak „Zemsta”, „Dziady część II”, „Balladyna” czy „Kamienie na szaniec”.

Przykładowo znajomość przyjaźni i poświęcenia przedstawionych w „Chłopcach z Placu Broni” może ułatwić późniejszą analizę relacji bohaterów „Kamieni na szaniec”.

Z kolei przemiana Bilba w „Hobbicie” pozwala lepiej rozumieć podobny motyw w innych utworach literackich.

Czy lektury z 5 klasy będą na egzaminie ósmoklasisty?

Książki poznawane w klasach IV–VI stanowią część podstawy edukacji literackiej i mogą mieć znaczenie w dalszym przygotowaniu do egzaminu.

Nie należy jednak zakładać, że zasady egzaminacyjne znane z wcześniejszych lat pozostaną bez zmian.

Uczeń będący w klasie piątej w roku szkolnym 2026/2027, przy standardowym przebiegu nauki, będzie przystępował do egzaminu ósmoklasisty w 2030 r.

Wymagania dla tego terminu trzeba sprawdzić w aktualnej dokumentacji Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Już teraz warto jednak rozwijać umiejętności, które mają znaczenie niezależnie od szczegółowego wykazu egzaminacyjnego: czytanie ze zrozumieniem, analizę postaci, rozpoznawanie motywów i formułowanie argumentów.

Najczęstsze błędy w listach lektur dla klasy 5

W internetowych zestawieniach można spotkać kilka powtarzających się nieścisłości.

Wszystkie książki z listy dla klas IV–VI są przedstawiane jako lektury do przeczytania w piątej klasie. W rzeczywistości podstawa określa wspólny wykaz dla trzech lat.

Lektury uzupełniające bywają opisywane jako obowiązkowe dla wszystkich uczniów. Dotyczy to między innymi „Ani z Zielonego Wzgórza”, „Tajemniczego ogrodu”, „Katarynki” czy „Felixa, Neta i Niki”.

Niektóre zestawienia nie uwzględniają zmian z 2024 r. Może to prowadzić do błędnego przypisywania poszczególnych książek do kategorii obowiązkowej.

Krótsze utwory są mylone z pełnymi książkami. Przykładowo podstawa przewiduje wybrane opowiadania o Mikołajku oraz fragmenty „Pana Tadeusza”, a nie obowiązek przeczytania całych serii lub wszystkich ksiąg.

Wykazy pomijają lektury uzupełniające. Tymczasem w każdym roku klas IV–VI trzeba poznać co najmniej dwie wybrane pozycje książkowe z tej kategorii.

Aby uniknąć pomyłek, warto korzystać z aktualnej podstawy programowej i weryfikować ją ze szkolnym harmonogramem.

Najczęściej zadawane pytania o lektury w 5 klasie

Jakie lektury są obowiązkowe w 5 klasie?

W roku szkolnym 2026/2027 obowiązuje wspólny wykaz pięciu książek dla klas IV–VI: „Akademia Pana Kleksa”, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”, „Chłopcy z Placu Broni” oraz „Hobbit, czyli tam i z powrotem”. O tym, które z nich są omawiane właśnie w klasie piątej, decyduje harmonogram szkoły.

Ile lektur trzeba przeczytać w 5 klasie?

Nie ma jednej ogólnopolskiej liczby wszystkich książek do przeczytania wyłącznie w klasie piątej. Podstawa określa pięć książek obowiązkowych dla klas IV–VI łącznie, a ponadto co najmniej dwie lektury uzupełniające w każdym roku szkolnym. Dochodzą do tego krótsze teksty i poezja.

Czy „Opowieści z Narnii” są lekturą w 5 klasie?

Tak, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa” to lektura obowiązkowa dla klas IV–VI. Może zostać zaplanowana na piątą klasę, ale nie musi.

Czy „Chłopcy z Placu Broni” są w 5 czy 6 klasie?

Oficjalna podstawa programowa przypisuje książkę do klas IV–VI łącznie. Szczegółowy termin realizacji ustala nauczyciel.

Czy „Hobbit” jest lekturą obowiązkową?

Tak. „Hobbit, czyli tam i z powrotem” J.R.R. Tolkiena jest jedną z pięciu lektur obowiązkowych poznawanych w całości w klasach IV–VI.

Czy „Akademia Pana Kleksa” jest w 4 czy 5 klasie?

Podstawa programowa nie narzuca jednej klasy dla tego utworu. Szkoła może zaplanować go w wybranym roku w ramach klas IV–VI.

Czy „Mikołajek” jest lekturą obowiązkową w 5 klasie?

W podstawie programowej dla klas IV–VI wskazano wybór opowiadań z „Mikołajka”. Nie trzeba czytać całej serii. Dokładne opowiadania określa nauczyciel.

Czy „Felix, Net i Nika” są obowiązkowi w klasie 5?

„Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi” Rafała Kosika należą do przykładowych lektur uzupełniających. Książka może być realizowana w klasie piątej, ale nie jest jedną z pięciu obowiązkowych pozycji czytanych w całości dla klas IV–VI.

Czy „W pustyni i w puszczy” jest lekturą w 5 klasie?

Może zostać wybrana jako lektura uzupełniająca. Nie jest obecnie obowiązkową książką dla wszystkich uczniów klasy piątej.

Czy trzeba przeczytać „Pana Tadeusza” w 5 klasie?

Podstawa programowa dla klas IV–VI przewiduje wybrane fragmenty „Pana Tadeusza”. Nie wymaga poznania całego dzieła na tym etapie.

Jakie lektury uzupełniające obowiązują w 5 klasie?

W każdym roku klas IV–VI należy poznać co najmniej dwie pozycje uzupełniające. Mogą to być książki z ministerialnej listy przykładowej, na przykład „Tajemniczy ogród”, „Ania z Zielonego Wzgórza” czy „Przygody Tomka Sawyera”, albo inne utwory wybrane przez nauczyciela.

Czy nauczyciel może zadać lekturę spoza listy MEN?

Tak. W odniesieniu do lektur uzupełniających podstawa programowa dopuszcza wybór książek również spoza listy przykładowej.

Gdzie znaleźć dokładną listę lektur dla swojej klasy?

Najlepiej sprawdzić informacje przekazane przez nauczyciela języka polskiego, dziennik elektroniczny lub stronę internetową szkoły. Taki wykaz powinien wskazywać lektury rzeczywiście planowane na dany rok.

Podsumowanie: jakie lektury są w 5 klasie w roku 2026/2027?

W roku szkolnym 2026/2027 uczniowie klasy piątej realizują dotychczasową podstawę programową, zgodnie z którą wykaz książek obowiązkowych jest wspólny dla klas IV–VI.

Obejmuje on pięć utworów poznawanych w całości:

1. „Akademia Pana Kleksa” – Jan Brzechwa.
2. „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” – Janusz Christa.
3. „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa” – C.S. Lewis.
4. „Chłopcy z Placu Broni” – Ferenc Molnár.
5. „Hobbit, czyli tam i z powrotem” – J.R.R. Tolkien.

Oprócz tych książek uczniowie poznają krótsze teksty i fragmenty, w tym wybrane opowiadania „Mikołajka”, bajki Ignacego Krasickiego, fragmenty „Pana Tadeusza”, mity greckie, przypowieści biblijne, legendy, baśnie oraz wybraną poezję.

W klasie piątej obowiązuje również poznanie co najmniej dwóch lektur uzupełniających. Konkretne tytuły zależą od decyzji nauczyciela i mogą pochodzić z przykładowej listy ministerialnej lub spoza niej.

Najważniejsze jest zatem rozróżnienie dwóch rzeczy: wykazu określonego w podstawie programowej oraz harmonogramu lektur przyjętego przez konkretną szkołę.

Od czego zacząć? Sprawdź, które z pięciu książek obowiązkowych zostały już omówione w klasie czwartej. Następnie porównaj pozostałe tytuły z listą przekazaną przez nauczyciela i zaplanuj ich czytanie zgodnie z terminami lekcji.

Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych zakupów, ułatwi systematyczną naukę i da uczniowi więcej czasu na zrozumienie treści zamiast przygotowywania się w pośpiechu.

Stan prawny i wykaz lektur na 16 października 2026 r. Artykuł dotyczy polskich szkół podstawowych realizujących podstawę programową właściwą dla klasy V w roku szkolnym 2026/2027.